การสอบไล่
๔ กุมภาพันธ์
ที่สุดการสอบไล่ก็มาถึง แถบที่ใกล้เคียงโรงเรียนนั้น ไม่ว่าจะเป็นครูเป็นนักเรียน หรือผู้ปกครองนักเรียนต่างสนทนากันแต่ในเรื่องคะแนน ข้สอบร้อยละ และผลการสอบเท่านั้น เมื่อวานนี้สอบเรียงความวันนี้ทำเลข เห็นบิดามารดานักเรียนอื่น ๆ ตามถนนหนทางที่สั่งลูกตนต่าง ๆ นานานั้น ก็ยิ่งทำให้กลัวขึ้นใหญ่ ในเหล่าบิดามารดาของนักเรียนนั้น บางคนได้ส่งลูกของตนถึงโรงเรียน ตรวจดูในกระปุกหมึกว่ามีน้ำหมึกพอหรือไม่ และตรวจดูว่าตัวปากกานั้นจะใช้ได้หรือไม่ เมื่อเวลาจะกลับยังหยุดยืนอยู่ที่หน้าห้องเรียนแล้วกล่าวตักเตือนอีกว่า
"จงระวัง และใช้ความพยายามหน่อยนะลูก"
ครูที่คุมการสอบคราวนี้ คือครูศักดิ์ผู้ซึ่งมีหนวดดกดำ เป็นครูที่เสียงดังที่สุด แต่ไม่เคยทำโทษใครเลย ถึงกระนั้นก็ตาม นักเรียนบางคนยังกลัวจนหน้าเซียวไปหมด
ในเวลาที่ครูฉีกซองซึ่งส่งมาจากศาลากลางดึงข้อสอบออกมานั้น ทั้งห้องเกือบจะเงียบไปหมด ตลอดจนเสียงหายใจ ครูมองกวาดดูทั่วห้องด้วยสายตาอันน่ากลัว แจกข้อสอบให้ทุกคน แล้วก็อ่านข้อสอบด้วยเสียงอันดัง ดูเหมือนว่า ถ้าสามารถจะบอกคำตอบให้เรารู้ เพื่อให้พวกเราทุกคนสอบได้หมดแล้ว จะเป็นความพอใจแก่ท่านมากทีเดียว
ข้อสอบยากมาก เวลาได้ผ่านไปเกือบหนึ่งชั่วโมงแล้ว ทุกคนก็ยังไม่รู้ว่าจะทำอย่างไร นักเรียนคนหนึ่งถึงแก่ร้อไห้ ซุ่นหลีเขกหัวตัวเอง นักเรียนส่วนมากทำกันไม่ได้ ก็น่าจะเป็นเช่นนั้น เพราะเวลาที่พวกเขาเรียนนั้นน้อยเกินไป และพ่อแม่ของเขาก็มิเอาใจใส่ควบคุมสั่งสอนอย่างใดเลย
แต่พวกเราก็หาได้หมดทางไปเสียทีเดียวไม่ ประดิษฐ์ได้หาวิธีต่าง ๆ ช่วยพวกเราทุกคนโดยไม่ให้ใครเห็บางทีก็วาดเป็นภาพให้พวกเราดู บางทีก็เขียนเป็นเลขให้ดู ฝีมือว่องไวเหลือเกิน เสนาะผู้ซึ่งเคยเก่งในทางเลข ก็ได้ช่วยเหลือพวกเรามากเหมือนกัน สุนทรซึ่งเคยอวดเก่งนั้นวันนี้ก็ทำอะไรไม่ได้เหมือนกัน ได้แต่นั่งสงบนิ่งอยู่ตลอดเวลา ภายหลังเสนาะจึงได้ช่วยเขา
ส่วนเดชนั้นเอามือบีบหัวไว้ จ้องมองดูขัอสอบนิ่งอยู่ตั้งชั่วโมง แล้วก็หยิบปากกาขึ้นมา ภายในเวลาไม่นานนักก็ทำได้เสร็จหมด
ครูเดินตรวจไปตามโต๊ะนักเรียนแล้วกล่าวว่า
"สงบไว้ สงบไว้ ทำไปด้วยความสงบ"
เมื่อได้เห็นนักเรียนจนปัญญาไม่รู้จะทำอย่างไร ครูก็อ้าปากกว้าง ทำท่าอย่างสิงโต เพื่อจะให้นักเรียนหัวเราะ สมองจะได้หายมึนงง ประมาณ ๑๑ น. ก็ได้เห็นพ่อแม่ของนักเรียนพากันมารออยู่ที่ข้างนอก แล้วพ่อของอั๋นสวมเครื่องแต่งตัวสำหรับทำงานมาจากโรงงาน หน้าตายังดำมอมแมม แม่ของซุ่นหลีซึ่งเป็นแม่ค้าขายผักสด รวมทั้งแม่ของหวัง ซึ่งเครื่องนุ่งห่มสีดำอยู่เสมอนั้น ก็อยู่ที่นั่นด้วย
พอเวลาจวนจะเที่ยง ก็ได้เห็นหน้าคุณพ่อโผล่เข้ามา ดูพวกเราทางหน้าต่างห้องเรียน
การสอบเสร็จเมื่อตอนเที่ยง ตอนเลิกเรียนนั้นน่าดูมากทีเดียว พวกพ่อแม่ต่างกระวีกระวาดเข้ามาหาลูกของตน ตรวจสอบดูอะไรต่ออะไรต่าง ๆ ดูสมุดร่างคำตอบแล้วก็เอามาเทียบกับของเด็กที่อยู่ใกล้เคียง
"ข้อสอบกี่ข้อ? ตอบได้เท่าใด? ผลลบนี้เล่า? ไม่ผิดทศนิยมแน่หรือ?"
ครูได้ถูกผู้คนที่อยู่รอบข้างเรียกกันใหญ่ ต้องเดินไปมาตอบคำถามของเขาเหล่านั้น คุณพ่อได้ดึงสมุดจากข้าพเจ้าไปดู แล้วพูดว่า
"ดีแล้ว ดีแล้ว"
พ่อของอั๋นซึ่งยืนอยู่ข้าง ๆ คุณพ่อ พลิกดูสมุดของลูกเขา แต่ดูเหมือนจะไม่เข้าใจอะไรเลย ทำท่าเหมือนกับตกใจเล็กน้อย แล้วหันมาพูดกับคุณพ่อว่า
"ขอถามหน่อยครับ คะแนนรวมนี้มันเท่าไรกันแน่"
คุณพ่อได้บอกผลลัพธ์ให้เขาฟัง นายช่างเหล็กรู้ว่าการคำนวณของลูกเขาไม่ผิดก็พอใจ แล้วร้องขึ้นว่า
"ทำไม่ผิดเลย"
คุณพ่อและช่างเหล็กหันหน้าเข้าหากัน แล้วต่างก็หัวเราะ คุณพ่อยื่นมือออกไปให้เขา แล้วเขาก็ยื่นมือมาจับ
"พบกันใหม่ในวันสอบปากเปล่า"
กล่าวดังนี้แล้วต่างก็จากกันไป
พอเราพากันเดินไปได้ประมาณ ๕-๖ ก้าว ก้ได้ยินเสียงร้องเพลงอยู่ข้างหลัง เมื่อหันไปดูก็เห็นช่างเหล็กเดินร้องเพลงอยู่อย่างสำราญใจ
(อ่านต่อบทที่ ๘๖ "การสอบครั้งสุดท้าย")
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น